Volgens Mw. Prof. Lucetta Scaraffia, historica en feministe, is de voornaamste reden van het succes van de Da Vinci Code: seks. Dit is de diepste motivatie van diegenen die deze mystificatie propageren om de Kerk zwart te maken.

In een interview van Andrea A. Galli verschenen in het Avvenire van Milaan op 4 mei 2006, legt ze ook uit, waarom niemand scrupules hoeft te krijgen als hij of zij van de film en het boek afblijft, en anderen aanspoort om hetzelfde te doen.

Uiteindelijk concludeert ze – zoals men vaak gehoord heeft in deze dagen – dat de lichtgelovigheid en onverschilligheid van zelfs mensen die zich katholiek noemen ten opzichte van deze mystificatie bewijst, wat een achterstand de vorming van de mensen in onze samenleving toont. Een oproep tot gewetensonderzoek voor ons allemaal.

Dat de Da Vinci Code op het punt staat een groots evenement te worden is te danken aan een globale campagne, gevoerd in het kielzog van het kassucces van een bestseller, waarbij winst wordt geboekt uit de exploitatie van de grijze zone tussen werkelijkheid en fictie, in een lichtgelovige, oppervlakkige samenleving, die bijna niets meer van het christendom weet. Hoofdrolspeler – die graag voor de eer zou willen bedanken – is de Katholieke Kerk, doelwit van echte diffamatie en slachtoffer van een formidabele geschiedvervalsing. Dit is het oordeel van Mw. Prof. Lucetta Scaraffia, katholiek en feministe, hoogleraar hedendaagse geschiedenis aan de Universiteit Sapienza te Rome.

Mw. Scaraffia, is het de moeite waard de Da Vinci Code serieus te nemen? Het gaat toch om fictie?

Ik vind het wel de moeite waard. De meeste mensen hebben de Evangeliën voor het laatst ten tijde van de voorbereiding op de Eerste Communie gelezen; en die zijn ze gauw vergeten. De mensen hebben veel meer te maken met romans en films. Juist daarom is de Da Vinci Code geniepig: het is een roman en – slechter nog – een film.

Waarin bestaat de geniepigheid?

In het feit dat er een hevige aanval wordt gevoerd op de geloofwaardigheid van de Kerk, als bewaarder van de echte christelijke traditie. De boodschap van het boek komt hierop neer dat de Kerk liegt, de gelovigen bedriegt. Het is maar een verhaal, maar het heeft een enorm impact op het publiek. Er worden in ieder geval twijfels door ingeboezemd. Ook wie niet helemaal gelooft wat Dan Brown vertelt is geneigd te denken dat tenminste iets moet kloppen.

Men zou tegen u kunnen opwerpen: er zijn ook niet-gelovige lezers...

Zeker, maar zij zijn ook slachtoffer van dezelfde geniepigheid. De niet-gelovigen die vooroordelen tegen de Kerk koesteren, worden door een waardeloze nepargumentatie in hun argwaan of onverschilligheid bevestigd. Ze worden afgehouden van een serieuze kennismaking met het katholieke geloof.

De Da Vinci Code lijkt op een aangestoken lucifer, die op een benzineplas valt. Wat voor benzine?

Engelen en Demonen, Dan Browns vorige roman, was veel beter, als thriller. Een sensationeel succes is, echter, aan de Da Vinci Code ten deel gevallen. Waarom? Naar mijn mening is de belangrijkste reden: seks. Vanuit de onthulling dat Jezus getrouwd was en kinderen had gekregen, pretendeert het boek een Kerk te denigreren, die vasthoudt aan haar standpunt over buitenechtelijk seks en priestercelibaat. De hevigste strijd die tegenwoordig tegen de Kerk wordt gevoerd betreft haar standpunt inzake seksuele ethiek. Een strijd op allerlei gebieden, vanaf voorbehoedsmiddelen tot homohuwelijk en IVF. Het boek sluit aan bij dit soort aanvallen.

Spelen geen andere factoren een rol?

Jawel. Maar, als je naar de mensen op straat luistert, kom je gauw tot de conclusie dat wat de mensen vooral slikken is dat Jezus getrouwd was en kinderen had. Dit is wat het meest bijblijft. Ook de zinspeling op Gods vrouwelijkheid is een knipoog in de richting van dat soort feminisme, dat, gelieerd met New Age, de mythe van de Grode Godin, de Grote Moeder, overgenomen heeft. Daar speelt seksualiteit een belangrijke rol in.

Vanaf het Judas evangelie tot de Da Vinci Code. Het is alsof we terug zijn in het klimaat waarin Tertullianus of de H. Ireneüs leefden. Hoe komt dat?

Het christendom verkeert tegenwoordig in het Westen in een situatie die enigszins lijkt op die van zijn begintijd. In een geglobaliseerde, geseculariseerde wereld vormen christenen een minderheid die zich onderscheidt omdat ze een andere ethiek voorstaat – precies zoals 2000 jaar geleden – en omdat ze overtuigd is van de betrouwbaarheid van een overlevering, die door gezag gegarandeerd wordt. Dit laatste in onvoorstelbaar in onze samenleving, waarin gehoorzaamheid aan gezag wordt gezien als vernedering van het individu en beknotting van zijn vrijheid.

Dat de Kerk aan de schandpaal wordt genageld lijkt tegenwoordig normaal. Waarom?

Omdat de Katholieke Kerk de enige is, die de apostolische traditie ongedeerd behouden heeft. Ze wordt, dus, als de aartsvijand beschouwd van een geseculariseerde samenleving als de onze, die haar christelijke identiteit verloochent. Verder is de Katholieke Kerk de enige wereldwijd aanwezige instelling die erg kritisch staat tegenover bepaalde individualistische afdwalingen van de moderniteit. Waarbij nadrukkelijk gezegd moet worden: de Kerk is geen tegenstander van moderniteit, maar een kritische stem van haar misvormingen.

Bent u eens met het voorstel om niet naar de film te gaan kijken, dat enige dagen geleden door Mgr. Angelo Amato, secretaris van de Congregatie voor de Geloofsleer, werd geopperd?

De Kerk legt de publicatie van het boek noch het verschijnen van de film geen strobreed in de weg, omdat ze de vrijheid respecteert. Ze behoudt zich wel – terecht – het recht voor om een mystificatie die tegen haar wordt gepleegd te bestrijden. Dit mag op allerlei manieren gebeuren: van wegblijven van de bioscopen waarin de film wordt gedraaid, tot het vertellen aan de mensen hoe de vork in het steel zit. Eisen dat ze niet reageert, dat ze niets doet terwijl ze door laster en beledigingen wordt overstelpt, lijkt me echt teveel gevraagd. Wij zijn allemaal vrij om van de film af te blijven en de mensen uit te nodigen hetzelfde te doen, omdat de film laster verspreidt en valse en historisch ongegronde zaken voor echt tracht te verkopen.

U bent, dus, ook voorstandster van boycot?

Ja, een boycot waar alle katholieken aan meedoen, waarbij aan de basis een klimaat van culturele verantwoordelijkheid weer tot opleving moet komen. Een dergelijk initiatief dient, uiteraard, gepaard te gaan met vorming, debatten en algemeen toegankelijke voorlichtingsbijeenkomsten, anders blijft de boycot een doel op zichzelf.