- Het huwelijk wordt vaak onderschat omdat men er slechts een soort traditie in ziet met een louter sociaal karakter, met veel uiterlijk vertoon dat handen met geld kost en dat je huichelachtig en daarom afschuwelijk vindt. Als dat zo was zou ik het ook verwerpen, net als jij. Maar verwar de diepe werkelijkheid niet met de uiterlijke schijn. Verleng het voorlopig karakter van je relatie niet wegens allerlei bijzaken, met het doel een huwelijk te vermijden (of uit te stellen). Laat ons achter al die vermommingen het ware gelaat ervan ontdekken.

- Omgekeerd kan je van het huwelijk een tè hoog idee hebben, zodat het onbereikbaar wordt. Eigenlijk onderschat je dan jezelf, want je denkt dat je niet in staat bent zover te komen. Je hebt nog geen vermoeden van de beloften van God en de mogelijkheden van je hart. In het eerste geval lijkt je liefde het huwelijk niet waard te zijn, in de tweede is de situatie juist omgekeerd.

- Misschien ben je van mening dat ‘de anderen': de wereld, het gezin, de Kerk, niets te maken hebben op een terrein dat in wezen privé en persoonlijk is.

- Maar meestal komt je afwijzing of angst voort uit het feit dat je teveel huwelijken hebt zien stranden. Het huwelijk betekent dan hetzelfde als schipbreuk. Ik begrijp dat jij op jouw beurt bang bent om te verdrinken. Dan maar liever niet aan boord gaan, denk je. Eerst maar ‘ns voorzichtig proberen voordat je stormen gaat trotseren... Later zullen we wel zien. Die situatie sleept zich soms jaren voort.
Ik zeg niet dat samenwonen een leven van leugen en bedrog is, maar ik zou eenvoudig twaalf vragen willen stellen die een beroep doen op je gezond verstand.

Angst die angst voortbrengt?

- Zit er vanaf het begin aan zo'n relatie niet iets fout, omdat ze van de gedachte uitgaat dat een breuk altijd mogelijk is? De onderlinge verstandhouding wordt daardoor zo breekbaar!

- Werkt deze latente onzekerheid op den duur niet ontwrichtend, vooral voor de vrouw, die zo'n behoefte heeft aan zekerheid en stabiliteit? Als ze telkens denkt: Stel je voor dat hij me laat zitten! Hoe kan ze dan rustig op hem vertrouwen, wat er ook gebeurt?

- Ben je echt jezelf als je constant onder die dreiging leeft? Zet je jezelf geen masker op? Pleeg je niet min of meer chantage? Hoe kun je elkaar echt leren kennen zoals je bent, want dat is toch een van de bedoelingen van deze keuze?

- Leven jullie niet enigszins naast elkaar, meer als toeschouwers dan als partners? Je observeert elkaar om te zien hoe de zaken zich ontwikkelen.

- Achterdocht en wantrouwen zullen gemakkelijk het vertrouwen ondermijnen. Je twijfelt aan je eigen vermogen, en aan dat van de ander om lief te hebben en trouw te zijn.

- De liefde heeft hier vaak een voorwaardelijk karakter. Je kiest voor elkaar op voorwaarde dat...Het zweemt naar een soort koehandel: we gaan trouwen als, als...De onafgebroken reeks voorwaarden verbergen een heimelijke angst. Je houdt altijd een ontsnappingsweg open: je leeft samen zolang het gaat. Maar wat te denken van een aannemer die zijn gebouw alleen van een achterdeur voorziet?

- Twijfel je niet aan jezelf, aan de ander en aan de liefde als je altijd eerst bewijzen wilt zien? De liefde is immers een daad van geloof en wie weinig geloof heeft, zal weinig liefde hebben.

- Kun je werkelijk jezelf slechts voor een bepaalde tijd geven? Misvorm je de liefde niet als je altijd kunt terugkomen op iets wat al gegeven en beloofd is?

- Geef het maar toe, zit achter dit alles niet enerzijds de angst voor het risico, het avontuur, de sprong in het duister en anderzijds de angst voor een blijvende binding, dus voor de toekomst? Het is een merkwaardige paradox: je schept een situatie die nog veel meer risico's meebrengt. Bovendien beroof je jezelf van de genade die het sacrament van het huwelijk kan geven.

Als het samenwonen tenslotte op een scheiding uitloopt, komt deze des te harder aan naarmate het experiment langduriger is geweest. Het vertrouwen in het leven, in het geloof en de liefde wordt daardoor vaak voor goed ondermijnd. De toestand wordt nog erger als kinderen er de dupe van worden.

Maar, kinderen of niet, het is meestal de vrouw die er het slechts afkomt, want ook al wordt in haar tijdelijke en directe behoeften voorzien, de toekomst ziet er somber voor haar uit.

"Inderdaad, de tijd die verspild wordt aan een liefde die geen stand houdt, gaat ten koste van de tijd waarin een blijvende liefdesrelatie kon worden opgebouwd. Ieder uitstel van die nuttige tijd vermindert voor de vrouw haar kans om te trouwen en kinderen te krijgen, want de man voelt zich altijd aangetrokken tot jongere vrouwen".

"Het samenwonen dwingt de meisjes op latere leeftijd te trouwen en stelt de tijd die nodig is voor een definitieve verbintenis uit. Loopt een vrouw die onafhankelijk in haar liefdesrelaties wil zijn, niet het gevaar haar onafhankelijkheid in eenzaamheid te beleven?

Op die manier hebben echtscheidingen en mislukte pogingen om samen te wonen hetzelfde effect: ze beroven ons van de tijd. De vrouw die probeert een nieuw leven te beginnen, is inmiddels ouder geworden en heeft minder kans op een huwelijk. Ze is niet meer zo aantrekkelijk en het is niet zeker of ze nog kinderen kan krijgen. Het lichaam wacht niet. De vrouw kweekt in feite alleen maar voorjaarsrozen" (F. Quéré).

Zou om al deze redenen een proefhuwelijk zo zelden een succes zijn? Aanvankelijk dacht men dat dit het aantal echtscheidingen zou terugdringen, maar het tegendeel blijkt het geval. Misschien houden de partners het koste wat het kost vol, maar als het huwelijk eenmaal gesloten is treedt vaak verslapping in en valt het toch nog uit elkaar. Het komt ook voor dat de jongen, die tot dan toe heel inschikkelijk was, daarna bezitterig en overheersend wordt, omdat hij weet dat echtscheiding nu moeilijker zal zijn.

"Nee, je kunt niet louter op de proef leven, op proef sterven, op proef liefhebben, op proef een man of vrouw nemen!" (Johannes Paulus II tot de jongeren in Montreal).

Nee, de liefde laat zich niet uitproberen! Ze geeft zich. En zich geven doet men voor altijd.

Tekst uit: Voor de liefde geschapen door Daniel-Ange, 1992. ISBN 90-6795-013-0