Hieronder zetten we een onofficiële vertaling van de brief in het Nederlands, uit www.rkdocumenten.nl (zie die pagina hier) . Achteraan zetten we een officiële vertaling in het Engels (die is niet gepubliceerd op de website van het Vaticaan)

OVER DE VERTALING VAN DE WOORDEN "PRO MULTIS" BIJ DE CONSECRATIE

(Soort document: Curie - Congregatie voor de Eredienst en de Sacramenten)

 Francis Kardinaal Arinze, prefect - 17 oktober 2006

     Prot. no. 467/05/L Rome, 17 oktober 2006

     Uwe Eminenties / Uwe Excellenties,

 In juli 2005 heeft deze Congregatie voor de Goddelijke Eredienst en de Regeling van de Sacramenten, met goedkeuring van de Congregatie voor de Geloofsleer, aan alle voorzitters van de Bisschoppenconferenties een schrijven gericht, om hun te vragen hun weloverwogen mening aangaande de vertaling in de diverse volkstalen van de uitdrukking "pro multis" in de formule van de consecratie van het Kostbaar Bloed tijdens de Heilige Mis (vgl. Prot. n. 467/05/L van 9 juli 2005). De antwoorden die van de Bisschoppenconferenties zijn ontvangen, zijn door de beide Congregaties bestudeerd en aan de Heilige Vader is daarover verslag uitgebracht. Op zijn aanwijzing schrijft deze Congregatie nu aan uwe Eminenties in de volgende bewoordingen:

 1          Een tekst die overeenkomt met de woorden pro multis, welke zijn overgeleverd door de Kerk, vormt de formule die in de Romeinse Latijnse Ritus vanaf de eerste eeuwen in gebruikt is geweest. In sommige goedgekeurde teksten in de volkstaal stond in de afgelopen ongeveer 30 jaar de interpreterende vertaling "voor allen", "per tutti" of equivalenten daarvan.

 2          Er is geen enkele twijfel aangaande de geldigheid van de Missen die gecelebreerd zijn onder gebruikmaking van een correct goedgekeurde formule die een equivalent is van het "voor allen", zoals de Congregatie voor de Geloofsleer reeds heeft verklaard (Vgl. Curie, Congregatie voor de Geloofsleer, Declaratio de sensu tribuendo adprobationi versionum formularum sacramentalium, Instauratio liturgica (25 jan 1974). AAS 66 (1974), 661). De formule "voor allen" zou ongetwijfeld beantwoorden aan een correcte interpretatie van de bedoeling van de Heer die in deze tekst uitgedrukt wordt. Het is een leerstelling van het geloof dat Christus aan het kruis is gestorven voor alle mannen en vrouwen (Vgl. Joh. 11, 52; 2 Kor. 5, 14-15; Tit. 2, 11; 1 Joh. 2, 2)

 3          Er zijn echter veel argumenten ten gunste van een nauwkeuriger weergave van de traditionele formule "pro multis":

        1. De Synoptische Evangelies (Mt. 26, 28; Mc. 14, 24) verwijzen specifiek naar "velen" voor wie de Heer het Offer brengt en deze bewoording is door enkele Bijbelgeleerden benadrukt in verband met de woorden van de profeet Jesaja (Vgl. Jes. 53, 11-12). Het zou zonder meer mogelijk geweest zijn om in de teksten van het Evangelie te zeggen "voor allen" (Vgl. Lc. 12, 41); in plaats daarvan is de formule die in het instellingsverhaal wordt geven "voor velen", en zo zijn die woorden ook in de meeste moderne vertalingen van de Bijbel getrouw vertaald.

        2. De Romeinse Latijnse Ritus heeft bij de Consecratie van de Kelk altijd "pro multis" gezegd en nooit "pro omnibus".

        3. De anafora's van de diverse Oosterse Riten, hetzij in het Grieks, het Syrisch, het Armeens, in de Slavische talen enz., bevatten in hun respectievelijke talen het woordelijke equivalent van het Latijnse "pro multis".

        4. "Voor velen" is een getrouwe vertaling van "pro multis", waarbij "voor allen" eerder een uitelg is van het soort dat eigenlijk in de catechese thuishoort.

        5. De uitdrukking "voor velen", die openstaat naar de inclusie van iedere menselijke persoon, houdt rekening met het feit dat deze redding niet langs een ietwat mechanische weg gebracht is, zonder dat men het zelf wil of er deel aan heeft. Veeleer wordt de gelovige uitgenodigd om in geloof de gave te aanvaarden die wordt aangeboden en het bovennatuurlijke leven te ontvangen dat wordt gegeven aan hen die deelnemen aan het mysterie, door het zo gestalte geven in hun leven dat zij daardoor gerekend worden bij de "velen", waarnaar de tekst verwijst.

        6. In de lijn van de Instructie Liturgiam Authenticam zou men zich moeten inspannen om meer getrouw te zijn aan de Latijnse tekst van de "editio typica".

 
4          De Bisschopsconferenties van die landen waar de formule "voor allen" of een equivalent daarvan momenteel in gebruik is, worden daarom gevraagd in de komende één à twee jaar de noodzakelijke catechese voor de gelovigen over dit onderwerp op te zetten, om hen voor te bereiden op de invoering van de nauwkeurige vertaling in de volkstaal van de formule pro multis (bijv.: "voor velen", "for many", "per molti", etc.) in de volgende vertaling van het Romeinse Missaal, die de Bisschoppen en de Heilige Stoel voor hun landen zullen goedkeuren.

 
5          Met een uiting van mijn hoogachting en respect, blijf ik, uw Eminentie / uw Excellentie, geheel de uwe in Christus,

 
    Francis Kardinaal Arinze, Prefect

TEKST IN HET ENGELS

[To their Eminences /Excellencies,
Presidents of the National Episcopal Conferences]

CONGREGATIO DE CULTU DIVINO
ET DISCIPLINA SACRAMENTORUM

Prot. n. 467/05/L

Rome, 17 October 2006

Your Eminence / Your Excellency,

In July 2005 this Congregation for the Divine Worship and the Discipline of the Sacraments, by agreement with the Congregation for the Doctrine of the Faith, wrote to all Presidents of Conferences of Bishops to ask their considered opinion regarding the translation into the various vernaculars of the expression pro multis in the formula for the consecration of the Precious Blood during the celebration of Holy Mass (ref. Prot. n. 467/05/L of 9 July 2005).

The replies received from the Bishops’ Conferences were studied by the two Congregations and a report was made to the Holy Father.  At his direction, this Congregation now writes to Your Eminence / Your Excellency in the following terms:

1. A text corresponding to the words pro multis, handed down by the Church, constitutes the formula that has been in use in the Roman Rite in Latin from the earliest centuries.  In the past 30 years or so, some approved vernacular texts have carried the interpretive translation “for all”, “per tutti”, or equivalents.

2. There is no doubt whatsoever regarding the validity of Masses celebrated with the use of a duly approved formula containing a formula equivalent to “for all”, as the Congregation for the Doctrine of the Faith has already declared (cf. Sacra Congregatio pro Doctrina Fidei, Declaratio de sensu tribuendo adprobationi versionum formularum sacramentalium, 25 Ianuarii 1974, AAS 66 [1974], 661).  Indeed, the formula “for all” would undoubtedly correspond to a correct interpretation of the Lord’s intention expressed in the text.  It is a dogma of faith that Christ died on the Cross for all men and women (cf. John 11:52; 2 Corinthians 5,14-15; Titus 2,11; 1 John 2,2).

3. There are, however, many arguments in favour of a more precise rendering of the traditional formula pro multis: 

a. The Synoptic Gospels (Mt 26,28; Mk 14,24) make specific reference to “many” ([Greek word transliterated as polloin])) for whom the Lord is offering the Sacrifice, and this wording has been emphasized by some biblical scholars in connection with the words of the prophet Isaiah (53, 11-12).  It would have been entirely possible in the Gospel texts to have said “for all” (for example, cf. Luke 12,41); instead, the formula given in the institution narrative is “for many”, and the words have been faithfully translated thus in most modern biblical versions.
b. The Roman Rite in Latin has always said pro multis and never pro omnibus in the consecration of the chalice.
c. The anaphoras of the various Oriental Rites, whether in Greek, Syriac, Armenian, the Slavic languages, etc., contain the verbal equivalent of the Latin pro multis in their respective languages.
d. “For many” is a faithful translation of pro multis, whereas “for all” is rather an explanation of the sort that belongs properly to catechesis.
e. The expression “for many”, while remaining open to the inclusion of each human person, is reflective also of the fact that this salvation is not brought about in some mechanistic way, without one’s willing or participation; rather, the believer is invited to accept in faith the gift that is being offered and to receive the supernatural life that is given to those who participate in this mystery, living it out in their lives as well so as to be numbered among the “many” to whom the text refers.
f. In line with the Instruction Liturgiam authenticam, effort should be made to be more faithful to the Latin texts in the typical editions.

4. The Bishops’ Conferences of those countries where the formula “for all” or its equivalent is currently in use are therefore requested to undertake the necessary catechesis of the faithful on this matter in the next one or two years to prepare them for the introduction of a precise vernacular translation of the formula pro multis (e.g, “for many”, “per molti”, etc.) in the next translation of the Roman Missal that the Bishops and the Holy See will approve for use in their country.

With the expression of my high esteem and respect, I remain, Your Eminence/Your Excellency,

Devotedly Yours in Christ,

Francis Card. Arinze
Prefect